Οι πρωθυπουργοί Ελλάδας και Σκοπίων συμφώνησαν στο όνομα «Βόρεια Μακεδονία» (Severna Makedonija – Republic of North Macedonia), το οποίο θα εγκριθεί έπειτα από συνταγματική αναθεώρηση στα Σκόπια και αναμένεται να υπογραφεί στις Πρέσπες μέχρι το τέλος της εβδομάδας.

Συμφωνία υπάρχει και για την εκχώρηση της «μακεδονικής γλώσσας» αλλά και του «Μακεδόνα πολίτη», με διευκρινίσεις στο κείμενο της συμφωνίας.

Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, στη συμφωνία περιλαμβάνονται:

  • Απαλείφονται από το Σύνταγμα της γειτονικής χώρας αναφορές σε «προστασία μακεδονικών μειονοτήτων» εκτός συνόρων και εναρμονίζεται το σχετικό με την ομογένεια άρθρο με το ανάλογο που υπάρχει στο ελληνικό Σύνταγμα.
  • Καθορίζονται μεταβατικές περίοδοι για την αλλαγή των εσωτερικών εγγράφων στη γειτονική χώρα, και αυτή η περίπλοκη διαδικασία θα συνδέεται με το άνοιγμα κεφαλαίων των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της «Βόρειας Μακεδονίας».
  • Συγκροτείται επιτροπή η οποία θα εξετάσει τη χρήση εμπορικών σημάτων στις δύο χώρες.
  • Αναγνωρίζεται «μακεδονική γλώσσα» («Macedonian language»), με τη σημείωση ότι η «Βόρεια Μακεδονία» αναγνωρίζει στο πλαίσιο της συμφωνίας ότι η γλώσσα αυτή είναι σλαβικής προέλευσης (όπως καταγράφεται στο πλαίσιο του ΟΗΕ).
  • Σε σχέση με την εθνικότητα ισχύει ο όρος Macedonian/citizen of the Republic of North Macedonia, με τη ρητή αναφορά ότι ο λαός αυτής της χώρας δεν σχετίζεται με τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό.

Τα στάδια μετά τη συμφωνία

  • Κύρωση της συμφωνίας από τη Βουλή της γειτονικής χώρας (η κυβέρνηση Ζάεφ έχει την αναγκαία πλειοψηφία).
  • Η μη υπογραφή της από τον πρόεδρο Γκιόργκι Ιβάνοφ και η αναπομπή της στη Βουλή.
  • Επιστολή από την ελληνική κυβέρνηση προς την ΕΕ και το ΝΑΤΟ ότι ενθαρρύνει την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της «Βόρειας Μακεδονίας» με την ΕΕ και την ένταξή της στο ΝΑΤΟ, υπό την προϋπόθεση ότι έχει πραγματοποιηθεί συνταγματική αναθεώρηση.
  • Συμβούλιο Υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ (25-26 Ιουνίου) και Σύνοδος Κορυφής (28-29), όπου αναμένεται να δοθεί ένα θετικό μήνυμα στη «Βόρεια Μακεδονία» για έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων, παρά τις ενστάσεις Γαλλίας και Ολλανδίας, και με τη στήριξη της Γερμανίας.
  • Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ (11 Ιουλίου), στην οποία θα δοθεί πρόσκληση ένταξης στη «Βόρεια Μακεδονία», υπό την αίρεση της πραγματοποίησης συνταγματικής αναθεώρησης.
  • Επιστολή της κυβέρνησης Ζάεφ στις 190+ χώρες που έχουν αναγνωρίσει τη «Δημοκρατία της Μακεδονίας» ότι στο εξής ισχύει το όνομα Severna Makedonija στις διμερείς σχέσεις και στα διεθνή fora.
  • Στο διάστημα από τον Ιούλιο μέχρι τον Δεκέμβριο 2018 η κυβέρνηση Ζάεφ θα πρέπει να πραγματοποιήσει δημοψήφισμα και αν το αποτέλεσμα είναι θετικό θα προχωρήσει στη συνταγματική αναθεώρηση. Αν είναι αρνητικό, υπάρχει ως plan Β το ενδεχόμενο διενέργειας βουλευτικών εκλογών δημοψηφισματικού χαρακτήρα για το Σκοπιανό.
  • Αφού ολοκληρωθεί όλη αυτή η διαδικασία στη «Βόρεια Μακεδονία», τότε θα έρθει η συμφωνία στο ελληνικό Κοινοβούλιο για κύρωση και ταυτόχρονα θα κυρωθεί η ένταξη της γειτονικής χώρας στο ΝΑΤΟ.

Τα υποτιθέμενα κέρδη της Αθήνας

Το νέο όνομα θα υιοθετηθεί μετά από την ολοκλήρωση ενός απαραίτητου χρονικού διαστήματος και θα είναι σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό για όλες τις χρήσεις (erga omnes), όπως παγίως επιδίωξαν οι ελληνικές κυβερνήσεις από το 2008 και μετά.

Η χρήση του «erga omnes» για το νέο όνομα αποτελεί το θετικό κομμάτι της συμφωνίας για την Αθήνα καθώς «δόθηκε μάχη» ώστε και τα εσωτερικά έγγραφα να αναφέρουν το νέο όνομα και η χρήση στο εσωτερικό της γειτονικής χώρας να είναι το ίδιο ένα συμφωνημένο όνομα, καθώς το αίτημα της άλλης πλευράς ήταν να ισχύσει το νυν («Μακεδονία»).

Το συνταγματικό όνομα για εσωτερικά έγγραφα αποτελούσε «Δούρειο Ιππο» της διπλής ονομασίας και επέμεινε μέχρι τέλους η Αθήνα σε αυτό. Συνεπώς, πέρα από τα διαβατήρια, και οι ταυτότητες των πολιτών της ΠΓΔΜ θα αναφέρουν το νέο όνομα της χώρας (North Macedonia), όταν ολοκληρωθεί το μεταβατικό διάστημα και η αλλαγή ονόματος κατοχυρωθεί στο Σύνταγμα.

Τα κέρδη για την ΠΓΔΜ

Tο στοιχείο που κερδίζουν οι γείτονες με τη συμφωνία είναι πως η ταυτότητά τους θα είναι «μακεδονική». Βέβαια θα υπάρχει αναφορά ότι δεν έχουν σχέση με τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό, ωστόσο κερδίζουν σε αυτή τη διαπραγμάτευση την ταυτότητα καθώς η ελληνική κυβέρνηση έκανε βήμα πίσω προκειμένου να εξασφαλίσει το νέο όνομα και τη χρήση αυτού «έναντι όλων» (erga omnes).

Η «μακεδονική» γλώσσα (των σλαβικών έστω γλωσσών) αποτελεί το δεύτερο κέρδος των γειτόνων. Άλλωστε πολύ σθεναρά οι γείτονες όταν μιλούσαν για συμφωνία που θα «σέβεται» τις ευαισθησίες και την αξιοπρέπεια των λαών», εννοούσαν ότι δεν γίνεται να υποχωρήσουν στο ζήτημα της γλώσσας και της ταυτότητας.

ΝΑΤΟ-ΕΕ (υπό την αίρεση ολοκλήρωσης της συμφωνίας): Αποτελεί ίσως το κέρδος εκείνο που ο Ζόραν Ζάεφ  θα φέρει στα χέρια του επιστρέφοντας από τις Βρυξέλλες, προκειμένου να πείσει τους πολίτες τους να υπερψηφίσουν τη συμφωνία, στο δημοψήφισμα που θα ακολουθήσει.

«Χωρίς συμφωνία δεν έχει ΝΑΤΟ» υποστήριξε χθες ο ίδιος στα Σκόπια, στέλνοντας σαφές μήνυμα στον πρόεδρο της χώρας Γκιόργκι Ιβάνοφ να μην επιχειρήσει να καθυστερήσει τη συμφωνία, γιατί υπάρχει η πιθανότητα απώλειας της νατοϊκής πρόσκλησης και προοπτικής. Στοιχείο που απαντά στην ανησυχία των γειτόνων για την ασφάλεια της χώρας τους.

Το πλήρες κείμενο της δήλωσης Τσίπρα έχει ως εξής:


 

Πριν από λίγη ώρα και μετά από πολύμηνες και επίμονες διαπραγματεύσεις, καταφέραμε να καταλήξουμε σε Συμφωνία με τον Πρωθυπουργό της ΠΓΔΜ, για την επίλυση της χρόνιας διαφοράς μας σε ότι αφορά την ονομασία της Γείτονος.

Εδώ και πάνω από εβδομήντα χρόνια, από την ίδρυση του γειτονικού ομόσπονδου Κράτους της Γιουγκοσλαβίας, και ιδιαίτερα μετά την ανεξαρτητοποίησή της το 1992, η γειτονική χώρα έφερε την ονομασία «Δημοκρατία της Μακεδονίας», με ότι αυτό συνεπάγεται για την οικειοποίηση της βαριάς πολιτισμικής κληρονομιάς της ελληνικής Μακεδονίας.

Θέλω να σας ενημερώσω ότι προκειμένου να αποκατασταθούν σχέσεις εποικοδομητικής συνεργασίας και ειλικρινούς φιλίας ανάμεσα στους λαούς μας και προκειμένου η Ελλάδα όχι μόνο να δεχθεί αλλά και να πρωτοστατήσει στην ευρωπαϊκή και ευρωατλαντική προοπτική των γειτόνων μας, οι τελευταίοι συμφώνησαν να αλλάξουν τη Συνταγματική τους ονομασία για όλες τις χρήσεις και έναντι όλων.

Συμφώνησαν να μετονομάσουν τη χώρα τους σε Δημοκρατία της Severna Makedonija (Σεβέρνα Μακεντόνιγια), δηλαδή στη γλώσσα μας σε Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας.Η αλλαγή του ονόματος θα υλοποιηθεί τόσο σε ότι αφορά τις διεθνείς και διμερείς τους σχέσεις όσο όμως και στο εσωτερικό.Με δυο λόγια το όνομα αυτό θα ισχύει erga omnes – έναντι όλων, τόσο στο εξωτερικό όσο και στο εσωτερικό, γεγονός που συνεπάγεται ότι οι γείτονές μας ανέλαβαν την υποχρέωση να αναθεωρήσουν σχετικά το Σύνταγμα τους.

Με τον τρόπο αυτό και υπό τους όρους που προβλέπονται στην συμφωνία οι 140 χώρες που σήμερα αναγνωρίζουν τους γείτονες μας ως  Μακεδονία, θα τους αναγνωρίζουν εφεξής με το όνομα «Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας».Ετσι επιτυγχάνεται ένας σαφής διαχωρισμός μεταξύ της Ελληνικής Μακεδονίας και των Βόρειων Γειτόνων μας και μπαίνει οριστικό τέλος στον αλυτρωτισμό που ενέχει η σημερινή Συνταγματική τους ονομασία.

Την ίδια στιγμή -και ίσως αυτό να έχει τη μεγαλύτερη ιστορική βαρύτητα και αξία για την Ελλάδα- στη Συμφωνία που καταλήξαμε, για πρώτη φορά προβλέπεται ότι οι Βόρειοι Γείτονές μας δεν έχουν και δεν μπορούν να διεκδικήσουν στο μέλλον καμία σχέση με τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό της Μακεδονίας.

Ο όρος Μακεδόνας της ελληνικής ιστορικής κληρονομιάς, ο οποίος  έλκει την καταγωγή του από τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό διαχωρίζεται ρητά και κατηγορηματικά από τον όρο Μακεδόνας όπως τον χρησιμοποιούν και στη βάση του οποίου αυτοπροσδιορίζονται οι πολίτες της γειτονικής μας χώρας.

Στο ίδιο πλαίσιο η Συμφωνία αναγνωρίζει τις σχετικές αποφάσεις του ΟΗΕ από το 1977 για την καταγραφή της γλώσσας των γειτόνων μας ως Μακεδονικής γλώσσας, με την πρόσθετη, όμως, και σαφή διατύπωση ότι αυτή ανήκει στην οικογένεια των νοτιοσλαβικών γλωσσών, γεγονός που, όπως ρητά αναγνωρίζεται, την διαχωρίζει απολύτως από την ελληνομακεδονική γλωσσική κληρονομιά και τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό.

Η συμφωνία επίσης προβλέπει ότι η υπηκοότητα που θα αναγράφεται στα ταξιδιωτικά έγγραφα των γειτόνων μας δεν θα είναι: Μακεδόνας σκέτο, όπως μέχρι σήμερα, αλλά: Μακεδόνας / Πολίτης της Βόρειας Μακεδονίας.Η Ελλάδα θα αναγνωρίζει την υπηκοότητα των γειτόνων πολιτών ως «πολίτες της Βόρειας Μακεδονίας».

Αλλά πέραν αυτών, μεγάλη σημασία έχει και το γεγονός ότι συμφωνήσαμε οι γείτονές μας στην επικείμενη Συνταγματική Αναθεώρηση να αναλάβουν την υποχρέωση να αφαιρέσουν από το Σύνταγμα τους οποιαδήποτε αναφορά θα μπορούσε να ερμηνευτεί ως αλυτρωτική.

Συγκεκριμένα:

Απαλείφονται οι αναφορές σε Μακεδονική Μειονότητα καθώς και στην ανάγκη προστασίας της.

Αντικαθίσταται το άρθρο για την προστασία των συνόρων με απάλειψη των προβληματικών σημερινών αναφορών

Τέλος αφαιρούνται οποιεσδήποτε έστω και έμμεσα ιστορικές – αλυτρωτικές αναφορές από το προοίμιο του Συντάγματός τους.

Με τον κ. Ζάεφ καταλήξαμε επίσης σε ένα σαφές χρονοδιάγραμμα για την υπογραφή – κύρωση και θέση σε ισχύ της Συμφωνίας.

Η συμφωνία αφού υπογραφεί από τους Υπουργούς Εξωτερικών θα πρέπει να κυρωθεί από την Βουλή των Γειτόνων μας.

Στη συνέχεια η Ελλάδα θα υποστηρίξει απόφαση για την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Βόρειας Μακεδονίας, με την ΕΕ στο επικείμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

Και ταυτόχρονα θα υποστηρίξει την αποστολή πρόσκλησης από τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ για ένταξή της στον οργανισμό.

Και οι δύο αυτές προσκλήσεις θα τελούν υπό την αίρεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης της Συνταγματικής Αναθεώρησης, που κατοχυρώνει  την χρήση του ονόματος έναντι όλων.

Με απλά λόγια εφόσον η Συνταγματική Αναθεώρηση δεν ευδοκιμήσει τότε αυτοδικαίως ακυρώνεται η πρόσκληση για ένταξη στο ΝΑΤΟ και δεν εκκινούν οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την ΕΕ.

Η Ελλάδα τέλος θα κυρώσει την μεταξύ μας Σύμβαση στο ελληνικό κοινοβούλιο θέτοντας την σε ισχύ, καθώς και το Πρωτόκολλο ένταξης των Γειτόνων μας στο ΝΑΤΟ, μετά την επιτυχή ολοκλήρωση της συνταγματικής αναθεώρησης στη γειτονική χώρα.

Με τον τρόπο αυτό η χώρα μας διασφαλίζει πλήρως και απόλυτα τα συμφέροντα της και δεν απεμπολεί το σχετικό διαπραγματευτικό  της πλεονέκτημα.

Ελληνίδες, Έλληνες,

Είμαι βαθύτατα πεπεισμένος ότι η Συμφωνία αυτή αποτελεί μια μεγάλη διπλωματική νίκη αλλά και μια μεγάλη ιστορική ευκαιρία.

Η Ελληνική κυβέρνηση υπερασπίστηκε στο ακέραιο όλες τις κόκκινες γραμμές της, όλες τις κόκκινες γραμμές της εθνικής μας θέσης, όπως αυτή  διαμορφώθηκε τα τελευταία 20 και πλέον χρόνια.

Το σημαντικότερο όμως όλων, είναι ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μια ιστορική ευκαιρία που αφορά όχι μόνο το έθνος μας, αλλά συνολικότερα τη περιοχή μας.

Πρόκειται για μια ιστορική στιγμή για τα Βαλκάνια, και τους λαούς μας.

Κλείνει οριστικά μια διένεξη που υπονόμευσε τον κοινό βηματισμό και την σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή.

Και ανοίγει ένα παράθυρο στο μέλλον. Ένα παράθυρο αλληλεγγύης, φιλίας και συνεργασίας, ευημερίας και συνανάπτυξης μεταξύ των λαών μας. Με τη Συμφωνία αυτή η πατρίδα μας εδραιώνεται ως ηγέτιδα δύναμη στα Βαλκάνια και ως πραγματικός πυλώνας σταθερότητας σε μια βαθειά πληγωμένη περιοχή. Σε μια περίοδο που χώρες γύρω μας βυθίζονται στον εαυτό τους, χτυπημένες από το μικρόβιο του εθνικισμού,  Ελλάδα πρωταγωνιστεί και πάλι στα Βαλκάνια, ως η χώρα που ανοίγει δρόμους για την ειρηνική επίλυση διαφορών και τη δημιουργική συνύπαρξη των λαών.

Και είμαι βαθιά περήφανος για αυτό.

Και πέρα από μικροπολιτικές σκοπιμότητες και εσωτερικούς υπολογισμούς, Σήμερα μπορούμε όλες οι ελληνίδες και όλοι οι Έλληνες να είμαστε περήφανοι.Όχι μόνο για την ιστορία και την πολιτισμική μας κληρονομιά που με τη Συμφωνία κατοχυρώνουμε, όχι μόνο για το εθνικό  μας παρελθόν, αλλά και για το παρόν και το μέλλον μας. Το μέλλον μιας ισχυρής Ελλάδας, φάρου πολιτισμού, ιστορίας αλλά και αξιών,

Μιας Ελλάδας Πυλώνα σταθερότητας στα Βαλκάνια, στην Ανατολική Μεσόγειο, στην Ευρώπη.

Αυτή την Ελλάδα οραματιζόμαστε και σήμερα κάνουμε ένα ιστορικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση.

Σας ευχαριστώ”

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ